Necdet Uğurla, solun durumu, birleşmesi üzerine konuşuyoruz; O, yeni toplumu veri diye kabul edip, yeni bir yöne doğru ışık tutmak gerektiğini söylüyor. Şöyle sürdürüyor konuşmasını:
Bunun arayışı var el yordamıyla, yıllardan beri zaten süregeliyordu bu arayış. Çeşitli denemeler oldu, bir kısmı tabii. Yani, bu denemelerden ülke yararlanıyor, ediyor ama, bence toplum çok hızlı ve (bu) yeterli kalmıyor. Yani, yeni bir bireşim, yeni bir sentez gerekti. Bu yeni sentezle, Türkiye 'deki toplumun bugün vardığı noktaya çok açık bir teşhis koymak gerek. Fotoğrafı çekilemez böyle ayrıntılarıyla ama, belli, hepimiz hissediyoruz bunu. Bizim bildiğimiz şey değil; bizim kullandığımız sloganlar, falan filan., bunlar güzeldi fakat, evet, bitti şimdi. Bugünün karşılaştığı sıkıntılar, huğunun yanıt aradığı sorular başka ve çok da değişken. Çok hızla değişen şeyler. Öbür taraf, örneğin Refah'ın hikâyesini görüyoruz işte. O, bir klasik, "din" artı "gizli sof" izlemeye çalışıyor bir yerde!
Gizli sol?!
E, tabii, bir yerde onun ışığını başka adlarla vermeye çatışıyor. Onun yanında da, din gibi çok önemli bir şeyi alıyor eline; bir yandan kendi kadrolarını yer/eşfirmek/e birlikte, dikkat ederseniz sola yönelik olan birtakım yaklaşımları var; yani, açık bir kapitalist ya da cüretkâr bir kapitalist politika sözcüsü olmaktan ve görünmekten kaçınıyor.
Anlıyorum.
Şimdi, bu muhafazakâr denilen bile kendi dilinde bir laf attı, işte "adil düzen" diye. Biraz sıkıştırınca, "adil düzen 'de bir bakıyorsun sol yansımalar getiriyor içine. Böyle bir şeyler yapıyor. Bu, hem tabanını tutmak için; fakat şimdi Refah da bunu kullanır hale geliyor. Tabii, zaten birtakım şeyler artık topluma kabul ettirilecek şeyler değil söylediği, çoktan kabul edilmiş. Sağ da kabul etmiş, kabul etmek durumunda kalmış. Gerçekleştirme sorunu var, o da mali durumla ilgili olarak filan düşünülüyor, yoksa esası tartışılmıyor. Oysa, partilerdeki bir dünya görüşüdür ve yeni bir dünya görüşüdür. Şimdi, bu partilerin solunda ve ortadakilerinin de Türkiye için çözümlerinde bir öncelik şey var; daha fazla öncelikle biri, birinci maddesi yapıyor, öbürü ikinci, üçüncü maddesi yapıyor. O kadar bir fark var ama, ana temalar olarak kimsenin elinde değil bu. Yani sol, onun için bence, şahıslardan daha çok, bu toplumdaki gittikçe hızlanan büyük değişimin sözcülüğünü yakalamak lazım. Bundan on yıl önceki, yirmi, yirmi beş yıl önceki şeylerdi solun yaklaşımları anımsarsan. Onun üzerinden kaç seçim geçti... İşte bir ölçüde, herkes bir uygulama noktasına geldi, derken onların bir kısmını sağ da alma durumunda kaldı. Başka sloganlarla o da karşısına çıkmıyor hiçbir zaman, benimsemese bile, onu bir polemik konusu yapmıyorsa., hatta, Erbakan’ın yaptığı gibi de, sanki onu da bir başka kisve altında yapacakmış izlenimini de veriyor... Bence, mesele şeyde..
-Anladım.
Yani toplumdaki bu değişimin yaygınlaşması, bütün toplumda büyük ölçüde yaygınlaşması ve yeni şeylerin... Artık yaygınlaştı ama, toplumda yine tıkanıklıklar var, yine bir aşama yapma gereksinimi var. Bunun yeni çözümlerinin, yeni sentezlerinin gelmesi gerek. Ve bu nedenle, bu bakımdan, çok insan harcanır daha, bu bulunmazsa...
Anlıyorum.
Şahıslar da, hepsi de iyi niyetle ellerinden geleni yapıyorlar. Soldaki kimsenin kasıtlı olduğunu sanmıyorum. Aklı başında çocuklar, iyi niyetleri var, hepsi var. Ama, ne yani? Dükkan açıyorsan, açıyorsun. Ne satıyorsun dükkanda? E. o andaki şey değil. O mallan denemiş veya zaten sahip olmuş onlara. Başka şey bekliyor. Refah'taki, ezeli bir şeyi., toplumların en dar zamanda, sıkışık zamanda kaldıktan, sığındıkları dini kullanıyor. O, tam umutsuzluk anının gerçek bir yanıtıdır. Tabii, o da yetmiyor. Çünkü onu, zaten büyük kitle yadsımış değil. O da, kendi başı derde girdiği zaman, sıkıntıda olduğu zaman, o diyaloğu kendisi kişisel olarak da kuruyor. Kitle de kuruyor. Bu politikaya Refah da yetmeyecektir. Zaten o da bildiği için, son zamanlarda görüyorsunuz, işte o "adil düzen”in altından sol çıkarmaya başladı. Ucundan, kenarından falan...
Üç partinin birleşmesi haberleri var. Erdal Bey arabuluculuk yapacak deniyor, bundan bir sonuç çıkar mı?
Ne söyleyecek? Mesele burada. O zaten.. üçe bölünmüş olmanın gerisinde de bu var. Yani, her birinin ortaya çıkardıklarının yetersiz kalması var zaten. Üç tane yetersiz kalan olunca, birleşince büyük, tek bir yetersiz olur. Sence bu, sorunu çözmez. Kimse, kişilere bir şey demiyor. Bülent Bey (Ecevit) hala saygıdeğer, hala temiz insan. SHP'nin içindekiler, bütün son talihsiz olaylara karşın ayaktalar aslında. İşte, Denİz de (Baykal) bir yerlerde barınmaya çalışıyor. Eee, kitle? Kitle, bir başka yerde. Çok değişik oluşumların içinde. Her gün kendini ayakta tutmanın güçlükleri içinde, tanımadığı sorunlar, karşısında. Tabi, burada da ister istemez şeye yöneliyor. Türkiye'de toplum, alışılmışın dışında bir şarkı bekliyor. Umduğunu verecek, yahut umutsuzluğunu kıracak bir şey bekliyor. Bütün partiler, üç aşağı beş yukarı, dikkat edersen aynı şarkıyı değişik tonlarda söylediler. Özünde benzer bir noktaya doğru gitiler. Tabii, koalisyonda da öyle. Koalisyonun yapısı da öyle. Koalisyondaki iki partinin bin orta sağında, biri orta solunda. İkisi birlikte ortak politika yapıyorlar demektir bu. Uzlaşma ortada olur tabii. Birinin "sağ yapıyorum" dediği sağ değil, öbürünün "sol yapıyorum" dediği sol değil! Bir “ortayolcular" olma zorunda kalındı, yapısı öyle zaten...